De Europese wetgever heeft op 28 februari 2018 de Verordening n° 2018/302 inzake de aanpak van ongerechtvaardigde geoblocking goedgekeurd.
Geoblocking is het belemmeren of beperken van online en/of offline grensoverschrijdende transacties op grond van de nationaliteit, verblijfplaats of plaats van vestiging van de klant. Het door de Commissie uitgevoerde sectoronderzoek naar e-commerce heeft aangetoond dat zulke belemmeringen opgelegd worden door 38% van de handelaren die goederen online verkopen in de EU (verslag van 10 mei 2017, hier beschikbaar). Belemmeringen worden opgelegd onder andere door het blokkeren van de toegang tot een website op basis van een IP-adres, het doorverwijzen naar de website van een andere distributeur, het weigeren van een bestelling, het toepassen van verschillende prijzen in functie van de lokalisatie van de klant, het eisen van een lokale bankrekening, enz.
Verordening n° 2018/302 bepaalt welke geoblocking praktijken de nationale markten kunstmatig opdelen en verbiedt deze ongerechtvaardigde praktijken.
Klanten moeten, overeenkomstig de specifieke voorwaarden van de Verordening, van dezelfde voorwaarden kunnen genieten als een lokale klant wat betreft (i) toegang tot online-interfaces (websites en mobiele applicaties) en (ii) de algemene toegangsvoorwaarden tot goederen en diensten (zowel offline als online) en (iii) een niet-discriminerende wijze van betaling. Onder “klant” verstaat de Verordening zowel een consument als een onderneming die haar plaats van vestiging heeft in een lidstaat en uitsluitend voor eindgebruik een dienst afneemt of een goed koopt.
Het belemmeren van passieve verkoop (d.w.z. op basis van spontane verzoeken van klanten) wordt doorgaans als mededingingsbeperkend beschouwd (zie verticale Groepsvrijstellingsverordening n°330/2010). Verordening n° 2018/302 voorziet bovendien dat bepalingen die aan handelaren verplichten om bij passieve verkoop in strijd met de verbodsbepalingen van de Verordening te handelen van rechtswege nietig zijn.
Opgemerkt dient te worden dat de Verordening handelaars echter niet verplicht tot het grensoverschrijdend leveren van goederen. Prijsdifferentiatie, onder meer door het opzetten van landspecifieke online-interfaces, wordt ook niet verboden. In dergelijke gevallen moeten de handelaren de klanten die van de verschillende voorwaarden wensen te genieten echter steeds op een niet-discriminerende wijze behandelen.
De Verordening is van toepassing met ingang van 3 december 2018. Zij maakt deel uit van het door de Commissie voorgestelde e-Commerce pakket, waaruit ook het voorstel voor een verordening betreffende grensoverschrijdende pakketbezorgdiensten en Verordening n° 2006/2004 betreffende samenwerking tussen de nationale instanties die verantwoordelijk zijn voor handhaving van de wetgeving inzake consumentenbescherming zijn voortgekomen.
De Verordening kan hier geraadpleegd worden.